4 loài dược liệu quý nơi núi rừng Ninh Thuận

Neem

Trong các loài thảo mộc hiện nay ở tỉnh Ninh Thuận, cây neem (người dân Ninh Thuận hay gọi là cây xoan chịu hạn) được xem là cây trồng chủ lực, dễ trồng và thích ứng cao với khí hậu khô hạn, cằn cỗi nơi đây.

Vốn là loài cây phổ biến ở các vùng nhiệt đới và bán nhiệt đới, hiện nay, tỉnh Ninh Thuận có hơn 2.000 ha cây neem được trồng chủ yếu ở các huyện Ninh Phước, Ninh Sơn và Bác Ái, góp phần phát huy hiệu quả trên nhiều mặt.

Cây neem được dùng trong sản xuất các chế phẩm sinh học, phục vụ nông nghiệp công nghệ cao. Mủ neem được chế biến thành thuốc đánh răng hay xà bông dùng trong nhà, lá neem giúp giảm nhiệt, chống sốt rét, hạt neem dùng làm thuốc trừ sâu… Mới đây, các nhà khoa học còn khám phá thêm tinh dầu cây neem có thể sử dụng tốt cho việc ngăn ngừa thai.

Yến phi

Một loài cây khác có giá trị y học là cây yến phi (tên khoa học: Iphigenia Indica) được cán bộ Vườn quốc gia Núi Chúa lần đầu tiên phát hiện ở độ cao 680m. Yến phi là loài cây mọc tự nhiên dưới rừng thông, rừng thường xanh, bãi cỏ sườn núi, dưới rừng thưa, thảo nguyên và rừng phục hồi sau nương rẫy ở độ cao từ 10 đến 700m.

Loài thảo mộc này có củ nhỏ, đường kính khoảng từ 7 đến 15mm, màu nâu, thân cao từ 12 đến 25cm. Yến phi được dùng trị đau bụng và đau đầu, sử dụng trong y học làm thuốc chữa bệnh thống phong, thông tiểu… Ngoài ra, Yến phi còn được sử dụng làm thuốc kích thích trong nông nghiệp, nhằm tạo những giống cây có nhiều quả.

Mùa ra hoa của yến phi thường xuất hiện vào tháng 11-12, mùa quả vào tháng 2-3 của năm sau.

Trôm

Trôm (có tên khoa học là Sterculia Foetida) là loài thực vật có nguồn gốc tự nhiên ở vùng nhiệt đới. Cây trôm có lá chẻ xòe đều như các ngón tay, hoa màu đỏ cam pha vàng. Thân trôm hình trụ, dáng thẳng, tán tỏa rộng, cho quả màu xanh rồi chuyển dần sang màu đỏ khi chín.

Trong mủ trôm có chứa nhiều dưỡng chất rất tốt cho sức khỏe con người. Vì vậy, người dân Ninh Thuận thường sử dụng mủ trôm để chế biến thành các món ăn, thức uống giải khát, giải độc, chống táo bón hoặc làm chất kết dính trong ngành dược và kỹ nghệ… Trung bình mỗi kilôgam mủ trôm thu tại vườn được người dân bán với giá từ 110.000-150.000 đồng tùy vào chất lượng sản phẩm.

Xáo tam phân

Xáo tam phân là thành phần thường xuyên xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian, được người dân Ninh Thuận coi là loài dược liệu quý. Trong các bài thuốc Nam của đồng bào Chăm, xáo tam phân là cây thuốc quý được sử dụng từ lâu đời và nổi tiếng với công dụng chữa đau nhức xương khớp, điều trị các bệnh gan, phổi, tiểu đường, cao huyết áp, viêm khớp…

Xáo tam phân thường mọc trên rừng núi, đặt biệt là sau những khe đá. Loài cây này đặc biệt ở khả năng tái sinh tự nhiên bằng chồi từ rễ, thường được người dân thu hái vào mùa khô. Phải chờ đợi trong vòng ít nhất là 3 năm kể từ khi cây sinh trưởng mới có thể sử dụng loài cây này làm thuốc, cũng vì vậy mà nguồn xáo tam phân trong tự nhiên tại các cánh rừng ở Ninh Thuận đang ngày càng khan hiếm.

Bài viết

Xem thêm